Dysk adata HDD Męczenie się dysku hdd przy szybkim pobieraniu na steam

Mam Ubuntu 22.04 i zainstalowanego na nim Steama. Do gier używam zewnętrznego dysku Adata (HDD, pod USB) – tego modelu: link do producenta
.

Rok temu miałem wolniejszy internet, ale od lutego mam światłowód z prędkością pobierania do 300 Mb/s. Zauważyłem, że od kiedy mam szybszy internet, pojawił się problem:

Kiedy pobieram na ten dysk gry większe niż ~30 GB przez Steama, to na początku prędkość pobierania jest maksymalna.

Po pobraniu ok. 12 GB prędkość nagle spada – są skoki od 0 Mb/s do 300 Mb/s, mniej więcej co 5–6 sekund.

Wygląda to tak, jakby dysk się „zapchał” i nie nadążał z zapisem.

W tym czasie, jeśli przerwę pobieranie, to dysk i tak dalej pracuje – dioda cały czas świeci, jakby coś zapisywał w tle. Czasami muszę go odpiąć ręcznie, żeby przestał mielić.

Co ciekawe:

Na innych dyskach zewnętrznych (mam jeden starszy HDD i jeden SSD pod USB przez przejściówkę) wszystko działa normalnie.

Problem występuje tylko przy pobieraniu gier przez Steama.

Pobieranie plików przez Chrome działa bez problemu.

Same gry odpalane z tego dysku też działają poprawnie.

Dysk mam od około 4 lat.

Daje smart dysku

smartctl -d sat --all /dev/sdc
smartctl 7.2 2020-12-30 r5155 [x86_64-linux-6.8.0-60-generic] (local build)
Copyright (C) 2002-20, Bruce Allen, Christian Franke, www.smartmontools.org

=== START OF INFORMATION SECTION ===
Device Model:     TOSHIBA MQ04ABD200
Serial Number:    X0ENP4WWT
LU WWN Device Id: 5 000039 a52c9008c
Firmware Version: JT001U
User Capacity:    2 000 398 934 016 bytes [2,00 TB]
Sector Sizes:     512 bytes logical, 4096 bytes physical
Rotation Rate:    5400 rpm
Form Factor:      2.5 inches
Zoned Device:     Device managed zones
Device is:        Not in smartctl database [for details use: -P showall]
ATA Version is:   ACS-3 T13/2161-D revision 5
SATA Version is:  SATA 3.3, 3.0 Gb/s (current: 3.0 Gb/s)
Local Time is:    Fri Oct  3 11:50:14 2025 CEST
SMART support is: Available - device has SMART capability.
SMART support is: Enabled

=== START OF READ SMART DATA SECTION ===
SMART Status not supported: Incomplete response, ATA output registers missing
SMART overall-health self-assessment test result: PASSED
Warning: This result is based on an Attribute check.

General SMART Values:
Offline data collection status:  (0x00) Offline data collection activity
                                        was never started.
                                        Auto Offline Data Collection: Disabled.
Self-test execution status:      (   0) The previous self-test routine completed
                                        without error or no self-test has ever 
                                        been run.
Total time to complete Offline 
data collection:                (  120) seconds.
Offline data collection
capabilities:                    (0x5b) SMART execute Offline immediate.
                                        Auto Offline data collection on/off support.
                                        Suspend Offline collection upon new
                                        command.
                                        Offline surface scan supported.
                                        Self-test supported.
                                        No Conveyance Self-test supported.
                                        Selective Self-test supported.
SMART capabilities:            (0x0003) Saves SMART data before entering
                                        power-saving mode.
                                        Supports SMART auto save timer.
Error logging capability:        (0x01) Error logging supported.
                                        General Purpose Logging supported.
Short self-test routine 
recommended polling time:        (   2) minutes.
Extended self-test routine
recommended polling time:        ( 335) minutes.
SCT capabilities:              (0x003d) SCT Status supported.
                                        SCT Error Recovery Control supported.
                                        SCT Feature Control supported.
                                        SCT Data Table supported.

SMART Attributes Data Structure revision number: 16
Vendor Specific SMART Attributes with Thresholds:
ID# ATTRIBUTE_NAME          FLAG     VALUE WORST THRESH TYPE      UPDATED  WHEN_FAILED RAW_VALUE
  1 Raw_Read_Error_Rate     0x000b   100   100   050    Pre-fail  Always       -       0
  2 Throughput_Performance  0x0005   100   100   050    Pre-fail  Offline      -       0
  3 Spin_Up_Time            0x0027   100   100   001    Pre-fail  Always       -       2274
  4 Start_Stop_Count        0x0032   100   100   000    Old_age   Always       -       2313
  5 Reallocated_Sector_Ct   0x0033   100   100   050    Pre-fail  Always       -       0
  7 Seek_Error_Rate         0x000b   100   100   050    Pre-fail  Always       -       0
  8 Seek_Time_Performance   0x0005   100   100   050    Pre-fail  Offline      -       0
  9 Power_On_Hours          0x0032   004   004   000    Old_age   Always       -       38737
 10 Spin_Retry_Count        0x0033   146   100   030    Pre-fail  Always       -       0
 12 Power_Cycle_Count       0x0032   100   100   000    Old_age   Always       -       153
191 G-Sense_Error_Rate      0x0032   100   100   000    Old_age   Always       -       431
192 Power-Off_Retract_Count 0x0032   100   100   000    Old_age   Always       -       71
193 Load_Cycle_Count        0x0032   059   059   000    Old_age   Always       -       417663
194 Temperature_Celsius     0x0022   100   100   000    Old_age   Always       -       40 (Min/Max 11/50)
196 Reallocated_Event_Count 0x0032   100   100   000    Old_age   Always       -       0
197 Current_Pending_Sector  0x0032   100   100   000    Old_age   Always       -       0
198 Offline_Uncorrectable   0x0030   100   100   000    Old_age   Offline      -       0
199 UDMA_CRC_Error_Count    0x0032   200   200   000    Old_age   Always       -       0
220 Disk_Shift              0x0002   100   100   000    Old_age   Always       -       0
222 Loaded_Hours            0x0032   074   074   000    Old_age   Always       -       10667
223 Load_Retry_Count        0x0032   100   100   000    Old_age   Always       -       0
224 Load_Friction           0x0022   100   100   000    Old_age   Always       -       0
226 Load-in_Time            0x0026   100   100   000    Old_age   Always       -       174
240 Head_Flying_Hours       0x0001   100   100   001    Pre-fail  Offline      -       0

SMART Error Log Version: 1
No Errors Logged

SMART Self-test log structure revision number 1
No self-tests have been logged.  [To run self-tests, use: smartctl -t]

SMART Selective self-test log data structure revision number 1
 SPAN  MIN_LBA  MAX_LBA  CURRENT_TEST_STATUS
    1        0        0  Not_testing
    2        0        0  Not_testing
    3        0        0  Not_testing
    4        0        0  Not_testing
    5        0        0  Not_testing
Selective self-test flags (0x0):
  After scanning selected spans, do NOT read-scan remainder of disk.
If Selective self-test is pending on power-up, resume after 0 minute delay.

SMART wygląda OK. Z tego co widzę to ten dysk jest w technologii SMR:

https://storage.toshiba.com/internal-specialty-hdd/pc/mq04-series

Drive-Managed SMR (Shingled magnetic recording) Technology

co oznacza, że dane najpierw trafiają do bufora w tradycyjnej technologii CMR, a potem dopiero są przepisywane w tle na swoje właściwe miejsce. Dlatego pewnie wydajność spada po przekroczeniu 12 GB, bo kończy się miejsce w buforze.
Nie wiem czemu na Chrome działa lepiej, może zapisuje pliki bardziej liniowo i dysk może pominąć bufor, a Steam losowo? W każdym razie raczej nic z tym nie zrobisz.

tomixtomi0001 napisał(a):

Do gier używam zewnętrznego dysku Adata (HDD, pod USB) – tego modelu: link do producenta
.

Gdzie ten link? Na danych smart jest Toshiba nie Adata. Jaka wersja USB? Jaki system plików jest na tym dysku?

Kup sobie SSD, są absurdalnie tanie obecnie, a coraz więcej gier nie wspiera w ogóle odpalania z HDD (tzn. odpalają się ale wyświetlają ostrzeżenie i nie nadążają z doładowywaniem resource'ów).
Co do dysku to pewnie tak jak wyżej - bufor jest pełny a prędkość realnego zapisu zbyt niska. Ile masz wolnego miejsca na tym dysku? Defragmentacja może pomóc. Poza tym steam rozpakowuje pliki podczas pobierania, tak że w większości przypadków nie trzeba później czekać po ściągnięciu żeby gra się zainstalowała. Gdy pobrano więcej danych niż komputer jest w stanie rozpakować na bieżąco to pobieranie zwalnia - nie ma sensu zapychać łącza i jeszcze bardziej zajmować dysk skoro komputer i tak nie wyrabia.

Sprawdź zużycie CPU, ale prawdopodobnie chodzi o szybkość samego dysku.
Na innych dyskach może działać lepiej bo nie są systemowe i nie mają takiego obłożenia, zwłaszcza sytuacja może się pogorszyć jeśli masz mało RAMu i dużą wymianę z pagefile swap.
Odpal Resource Monitor (resmon) monitor I/O dysku (iotop) i sprawdź co dysk konkretnie zapisuje / odczytuje.

tomixtomi0001 napisał(a):

Czasami muszę go odpiąć ręcznie, żeby przestał mielić.

W życiu tak nie rób chyba że chcesz się szybko pożegnać z całym dyskiem i danymi na nim.

W skrócie:

• defragmentacja może pomóc (choć wątpię bo w nowszych windowsach jest ona odpalana z automatu raz na tydzień (sprawdź w dfrgui), więc to pomoże prawdopodobnie tylko jeśli robiłeś dużo operacji na dysku w ciągu jednego tygodnia)
• sprawdź co konkretnie robi dysk
• kup sobie M2 - 1TB kosztuje zaledwie 200 zł

// edit: dopiero doczytałem że używasz linuksa, to połowa posta nie ma sensu, chyba że używasz systemu plików NTFS, jeśli tak to zmień na ext4

Daje link do dysku bo się źle wkleił https://www.adata.com/pl/consumer/category/external-ssds-and-hard-drives/331/
To jest dysk 2 Tb są na nim dwie partycje jedna jest NTFS A druga jest ext4 i to na tej ext4 mam gry ze steam. Drugi dysk zwenętrzny mam na usb typu hdd typowy do laptopa ale jest przejsciówka sata usb i na tym jest dobrze.
Nie wiem czy to ma znaczenie, ale czytałem gdzie że ten dysk adata ma ta wadę, że cięzko radzi sobie z małymi plikami i może to miec wpływ ?

tomixtomi0001 napisał(a):

czytałem gdzie że ten dysk adata ma ta wadę, że cięzko radzi sobie z małymi plikami i może to miec wpływ ?

wszystkie dyski HDD mają mniejszy lub większy problem z małymi plikami.
Wyrzuć go po prostu i po problemie

W tym czasie, jeśli przerwę pobieranie, to dysk i tak dalej pracuje – dioda cały czas świeci, jakby coś zapisywał w tle.

Tak mają dyski HDD. Miałem dokładnie ten sam problem i niestety tak to działać musi, Linux bardzo fajnie zarządza buforem filesystemu, ale kiedyś on pęka i przy ciągłym zapisie wszystko zwalnia. Spróbuj skopiować duży plik na HDD i odpalaj w tle cat /proc/meminfo | grep -e Writeback -e Dirty - zobaczysz jak bufor działa.

Czasami muszę go odpiąć ręcznie, żeby przestał mielić.

NIE RÓB TEGO. Na 99% zniszczysz sobie system plików, albo będą jakieś błędy. Skądś wiem :)

Serio, kup sobie SSD, to jest średniej jakości porada, ale doskonałe rozwiązanie.

Najlepszą poradą tutaj jest zmiana nośnika na SSD lub nawet rozbudowa komputera o wbudowany nośnik. Może masz jeszcze wolny port.
Ja Ci spróbuję jeszcze to opisać bardziej po chłopsku.
Dyski HDD 5400 obrotów mają zapis CA 80Mbit max. Jak miałeś łącze typu 100Mb/s to nie widziałeś znacznej różnicy. Przy szybszym łączu najpierw dane idą do RAM i pewnie masz mniej więcej 12GB jak opisujesz. Dyski mają swój cache ale to są megabajty w tym przypadku, Twój model ma 128MB.
Jeśli kupisz kolejny HDD nawet 7200RPM ciągle będziesz w podobnym punkcie. Zapis się niewiele zmieni - osiągniesz jakieś 100, może 120MB/s

obscurity napisał(a):

Kup sobie SSD, są absurdalnie tanie obecnie, a coraz więcej gier nie wspiera w ogóle odpalania z HDD (tzn. odpalają się ale wyświetlają ostrzeżenie i nie nadążają z doładowywaniem resource'ów).

Możesz podać przykład takiej gry? Nigdy takiego komunikatu nie widziałem, a większość gier mam na HDD.

Wydaje mi się, że to powszechny problem Steama i innych podobnych platform (np. epic games). U mnie na wewnętrznym SSD dzieje się to samo. A z innych źródeł nie ma problemu.

@tomixtomi0001: Twój dysk Toshiba MQ04ABD200 ma technologię zapisu: SMR (Shingled Magnetic Recording)
kiedyś przez przypadek trafił mi się taki dysk, tutaj to tylko wymiana dysku pomoże.

Też mam gry na dysku HDD zewnętrznym i jeszcze mi żadna gra steam nie jęczała ze dysk jest za wolny,
ale z tego co czytam to jest coś takiego możliwe.

Adata nie produkuje dysków, tylko obudowy. Dlatego wszystko, cokolwiek przeczytasz na temat "dysków Adata" z definicji jest bzdurą. Tak - w środku siedzi Toshiba, MQ04 na początku symbolu oznacza, że to dysk SMR i opisane zachowanie jest nie tyle problemem, czy usterką, a rezultatem cech konstrukcyjnych tego typu dysków. Jeśli do tego masz automatyczną dekompresję danych bezpośrednio po ich pobraniu, to dysk musi wykonać daleko więcej zapisów, niż przy prostym pobieraniu plików. Dioda w idlu świeci i słychać, jak dysk "mieli", bo wtedy porządkuje sobie zapisy przenosząc dane w docelowe miejsca. Odłączanie go w czasie pracy jest proszeniem się o awarię. Przy odczycie takich problemów nie ma, bo tylko przy zapisie tracimy swobodny dostęp do sektora i musimy przepisywać całe strefy SMR. Głowica odczytująca jest w stanie przeczytać węższą ścieżkę, niż zapisuje głowica zapisująca, dlatego może bez problemu przeczytać to, co jest potrzebne, nie generując przy tym dodatkowych problemów z wydajnością.
Starszy dysk, jakiego model byłeś łaskaw zachować w tajemnicy ("typowy HDD do laptopa" jest określeniem tak ogólnym, że nie niesie ze sobą żadnej informacji), prawdopodobnie nie wykorzystuje technologii SMR.

Wydajność dysku przy zapisie nie zależy od ilości wolnego miejsca. W przypadku dysków SMR defragmentacja też wcale nie musi pomóc, ze względu na bardziej złożony podsystem translacji adresów logicznych na fizyczne. W tych dyskach liniowe ułożenie danych w adresacji LBA już nie gwarantuje, że w adresacji fizycznej fragmenty jednego pliku też będą ze sobą sąsiadowały. Nie wydaje mi się też, by ten dysk zewnętrzny był używany jako systemowy (Autor o tym nie pisze), więc ten trop jest mało rokujący.

Problemy z małymi plikami nie są problemami dysków, ale systemów plików. Przy dużej liczbie małych plików system plików musi znacznie częściej przetwarzać metadane opisujące te pliki, niż przy podobnej objętości danych zapisanych w małej liczbie dużych plików. Ot, i cała tajemnica.

SSD może być rozwiązaniem problemu wydajnościowego, ale jak często zapisujesz dużo danych, jest ryzyko, że zabijesz go zapisami. Nowsze są gorsze od starszych, QLC od TLC, zresztą podziel sobie deklarowane przez producenta TBW przez pojemność SSDka i wyjdzie Ci liczba cykli P/E układów NAND. Im więcej cykli P/E, tym lepsze układy.

Zapomniałem dodac informacji o drugim dysku hdd na przejściówce sata o to informacje.

46: SCSI 200.0: 10600 Disk
  [Created at block.245]
  Unique ID: 6Vab.9Fhoa7nkQX6
  Parent ID: W+Od.xE4eNG1zmg2
  SysFS ID: /class/block/sdc
  SysFS BusID: 2:0:0:0
  SysFS Device Link: /devices/pci0000:00/0000:00:08.1/0000:77:00.4/usb4/4-1/4-1.4/4-1.4:1.0/host2/target2:0:0/2:0:0:0
  Hardware Class: disk
  Model: "Initio INIC-3609"
  Vendor: usb 0x13fd "Initio"
  Device: usb 0x3940 "INIC-3609"
  Revision: "0216"
  Serial ID: "JA100AD102S3YK"
  Driver: "usb-storage", "sd"
  Driver Modules: "usb_storage"
  Device File: /dev/sdc (/dev/sg2)
  Device Files: /dev/sdc, /dev/disk/by-id/usb-Initio_INIC-3609_4A4131303041443130325333594B2020-0:0, /dev/disk/by-path/pci-0000:77:00.4-usb-0:1.4:1.0-scsi-0:0:0:0
  Device Number: block 8:32-8:47 (char 21:2)
  Geometry (Logical): CHS 121601/255/63
  Size: 1953525167 sectors a 512 bytes
  Capacity: 931 GB (1000204885504 bytes)
  Module Alias: "usb:v13FDp3940d0216dc00dsc00dp00ic08isc06ip50in00"
  Driver Info #0:
    Driver Status: uas is active
    Driver Activation Cmd: "modprobe uas"
  Driver Info #1:
    Driver Status: usb_storage is active
    Driver Activation Cmd: "modprobe usb_storage"
  Config Status: cfg=new, avail=yes, need=no, active=unknown
  Attached to: #8 (USB Controller)

I jeszcze dodam, że moje starsze łącze było duzo woljniejsze prędkość pobierania była do 14 MB/S a wysyłanie było 0.5 MB/s.

@tomixtomi0001: na moje oko to zjawisko zostało wytłumaczone, jakie masz pytanie związane z tym co teraz wkleiłeś, bo tu nawet nie ma modelu dysku tylko jakaś kiepska przejściówka USB/SATA?

No właśnie post niżej był o tym że mam wkleić informacje o dysku to dysk HGST 1Tb 5400 obr/min. Te informacje w poprzednim poście rzeczywiście były na temat przejściówki.
Astrona tego dysku jest taka https://www.x-kom.pl/p/151047-dysk-hdd-hitachi-1tb-travelstar-5k1000-95mm-5400obr.html

Model masz na etykietce. Zaczyna się od HTS. Dalej masz podaną prędkość obrotową talerzy, maksymalną pojemność modeli w ramach danej rodziny dysków, pojemność danego modelu i oznaczenie rodziny, do jakiej model należy. Jest to dysk bez SMRu i ogólnie była to bardzo udana konstrukcja.